کمپ های ترک اعتیاد

گفتگو با :
طاها طاهری ، قائم مقام دبیرکل ستاد مبازره با موادر مخدر

در برنامه بدون خط خوردگی دوشنبه 17 اسفند،  قائم مقام دبیرکل ستاد مبازره با موادر مخدر به بررسی علل ایجاد کمپ های غیر مجاز ترک اعتیاد پرداخته و معتقد است باید رشد مراکز درمانی به حدی برسد که مراکز درمانی غیرمجاز اجازه پیدا نکنند این بستر و فضا را برای سود آوری ایجاد کنند...

رادیو گفت و گو: در خبرها آمده بود که کمپ ها ی غیرمجاز ترک اعتیاد باید تا پایان سال جاری تکلیف خود را مشخص کنند و فعالیتهایشان را با شیوه های استاندارد و تعیین شده از سوی مراجع و مراکز ذی صلاح ادامه دهند. در صورت مشخص نشدن تکلیف این کمپ ها نیروی انتظامی به همراه ستاد مبارزه با مواد مخدر با کمپ های غیر مجاز ترک اعتیاد برخورد قانونی و جمع آوری آنها را آغاز خواهد کرد. آقای  طاهری در حال حاضر چه تعداد کمپ غیرمجاز در کشور وجود دارد؟ آیا اخطاری به این کمپ ها درباره فعالیتها و رفتارهای غیرانسانی با معتادها داده شده؟

طاهری:کمپ های غیرمجاز معروف در کشورمان اساساً ذات کار و فعالیتشان رفتارهای پرهیزمدار هستند. به تعبیردیگر اینها کلنیک های بر اساس دارو نیستند، مراکزی هستند که بر اساس رفتارهای پرهیزمداری نسبت به درمان معتادان اقدام می کنند. در حال حاضر چیزی نزدیک 800تا 1000 کمپ غیرمجاز در سراسر کشور وجود دارد و چیزی نزدیک 300کمپ مجاز وجود دارد که اینها رفتار کاریشان و فعالیتشان بر اساس رفتارهای پرهیزمداری است یعنی با مشارکت کسانی که قبلاً معتاد بودند و امروز به دایره سلامت برگشتند و اصطلاحاً به آنها می گوییم گروههای همتا و همدرد. یعنی در رفتار پرهیزداری و روش پرهیزمدار  پاک شده های سابق هستند، اقدام می کنند به درمان کسانی که آسیب دیده در این قصه هستند.

رادیو گفت و گو:در خبر ها تصاویری پخش شد که رفتارهای نامناسبی می شد با معتادین که بیمار محسوب می شوند. شمااگر دیدید چه اقدامی می کنید برای جلوگیری از این رفتارها؟

 طاهری:حدود یک سال قبل مطالعات مستندی در رابطه با فعالیت این کمپ های غیرمجاز در  کشور انجام شد. مشاهده شد که متأسفانه بعضی از این کمپ ها روش های درمانشان بر اساس روشهای غیر استاندارد و غیر مرتبط و تأیید نشده است. مهلتی داده شد از آنجایی امروز که درمان پرهیزمدار یک درمان مؤثر درکشور شناخته شده، فرصت چند ماهه ای ازمهر ماه امسال حدود 4 ماه به آنها داده شد که با مراجعه به مراکز بهزیستی و مراکزی که صدور مجوز در این رابطه دارند اقدام کنند و خودشان را با استانداردهای مورد نیاز تطبیق دهند.

رادیو گفت و گو:چرا خودتان رسماً اقدام به پلمپ این مراکز نمی کنید؟

طاهری:ما ستاد مبارزه با مواد مخدر هستیم. دستگاههای عضو ستاد مسئولیتهای متفاوتی دارند. از جمله نهادهایی که در این رابطه مسئول مستقیم است بهزیستی کل کشور است و در استانها بهزیستی مراکز استانها که وظیفه دارند نسبت به اعطای مجوز و نظارت در رابطه با این مراکز اقدام کنند. بهزیستی بر اساس نظارتهایی که می کند چنانچه گزارشهای خلاف واقعی را، مغایر با رفتار تعیین شده پروتکل به دستش برسد  و مردم یا ناظرینی که دارند کنترل می کنند ،انحراف از رفتار تعیین شده را گزارش کنند ،بهزیستی موظف است این اسامی کمپ ها و آدرسهای مرتبط را به نیروی انتظامی جهت پلمپ ارائه کند.

رادیو گفت و گو:اجازه دهید من همین جا از مسئولین بهزیستی کشورمان تقاضا کنم که در برنامه های آینده رادیو گفت و گو در همین خصوص توضیح دهند و اینکه چه اقداماتی را باید انجام می دادند که ندادند. چون خودتان هم می دانید که این گونه رفتارها باعث می شود که معتادان ما برای ترک اعتیاد و بازیافتن سلامتی خود مایل نباشند که به مراکز ترک اعتیاد مراجعه کنند.

 طاهری:اتفاقاً بهزیستی کل کشور گزارش خوب و مستندی می تواند در این رابطه ارائه کند. چون گزارش اینها دقیق است نظارت کاملی در استانهای کشور دارند انجام می دهند ما این فرصت را ازاین جهت قائل شدیم که این مراکز  خودشان را تطبیق دهند، و این فرصت،فرصت تسهیلاتی نظام بود به این مراکز.

رادیو گفت و گو:این فرصت 4 ماه ای که فرمودید از چه زمانی شروع شده؟

 طاهری:از مهر ماه شروع شد. پایانش ماه قبل بود. باید دید که اصلاً چرا کمپ های غیر مجاز و غیر قانونی شکل می گیرد. اگر به این نکته خوب توجه شود می شود راهکار اساسی پیدا کرد. اساساً این است که مراکز درمانی مجاز به میزان نیاز جامعه ما رشد نکرده. ما دو روش درمانی در کشور در رابطه با معتادین داریم. مراکز و کلنیک های درمانی دارو مدار که با دارو معتادین خودشان را درمان می کنند. مراکز درمانی که پرهیز مدار هستند. یعنی دارو در آن دخلی ندارد. فقط گروههای همتا و هم درد هستند و اینها می آیند با کمک تجربه پاک شدن خودشان و بازگشت به سلامت،هم آسیب دیدگان خودشان را درمان می کنند. در مراکز درمانی مجاز دارو مدار ما عملاً به عدد مورد نیازی نرسیدیم که بتوانیم به مطالبه جدی مردم در این بخش پاسخ دهیم. سازو کاری قانونی مشخصی هم در این بخش برای مشارکت پذیری نیست. از انجا که  مطالبه جدی مردم برای درمان خانواده شان،اعضای عضو خانواده شان است،یک احساس جدی است، مراجعه می کنند به مراکزی که دم دستشان است و این نقطه،نقطه آغازین انحرافی است که بخشی هم می آیند با نگاه سود آوری به قصه ، وارد تأسیس این مراکز می شوند در بیغوله ها، در مراکز باغی،در گوشه کنار و اطراف شهرهای بزرگ این مراکز زیرزمینی، اصطلاحاً یا مراکز غیرتحت نظارت، را تأسیس می کنند لذا ما باید دو مسئله را همچنان پیش ببریم. ضمن اینکه 1. فضای سازوکار مشارکت پذیری را بیاوریم در خصوصی که فعالشان کنیم. مراکز درمانی مجازدارو مدار و مراکز درمانی مجاز پرهیزمدار را توسعه دهیم و نظارت دستگاهی را بالاببریم. طبیعی است که با یک کارشناس در یک استان نمی شود نظارت کرد بر 20 کمپ غیرمجاز.

رادیو گفت و گو:لطفاً خلاصه بفرمایید وقت برنامه ها به اتمام رسیده.

طاهری:به تعبیردیگر ما برای سامان دادن به این قصه دو راهکار اساسی داریم. 1. زمانی که داده شده و زمان پایان یافته. الان نیروی انتظامی مسئولیت پذیرفته نسبت به پلمپ این واحدها اقدام کند. 2. نظارت های سازمانی دستگاههای مسئول قوی تر و سریعتر شکل بگیرد که انحرافات به موقع جلوگیری شود و ضمن اینکه یک مطالبه جدی مردم است پاسخ دستگاهها نسبت به مسئله مردم هم صورت بپذیرد. یعنی باید رشد مراکز درمانی به حدی برسد که اجازه پیدا نکنند مراکز درمانی غیرمجاز که این بستر فضا را برای سود آوری یا نیت های دیگرشان که پشت صحنه تأسیس این مراکز است ایجاد کند.

رادیو گفت و گو: برای شما و همکارانتان آروزی موفقیت می کنم.