گفت‌وگوی فرهنگی شنبه تا چهارشنبه از ساعت 20:00 به مدت 60 دقیقه

رادیو گفت و گو

گفت و گوي فرهنگي

برای کتاب جایگزینی نیست

اصنافی اظهار کرد: در طی سال‌های اخیر به خصوص در بیست سال اخیر، که فناوری اطلاعات توسعه پیدا کرده است، جایگزینی برای کتاب نداشتیم، و فقط می‌توانند به مثابه رقیب و یا مکمل باشند.

1399/08/26
|
11:33
|

دکتر امیررضا اصنافی مدیر گروه علم و اطلاعات دانش شناسی، استاد برگزیده و مدیر روابط عمومی دانشگاه شهید بهشتی در برنامه گفتگوی فرهنگی رادیو گفت‌وگو عنوان کرد: انسان‌ها همواره با نظم و بی نظمی همراه هستند و به واسطه اختیار داشتن اطلاعات درصدد از بین بردن بی نظمی‌های موجود هستند و همواره از بدو تولد به دنبال این بودند که اطلاعات کسب کنند و پاسخ پرسش‌ها را بیابند.

وی افزود: این اطلاع جویی و روحیه یافتن همواره در انسان‌ها وجود داشته و طبیعتا کتاب یکی از محمل‌هایی است که کمک می‌کند اطلاعات مورد نظر را پیدا کنیم و در این میان عنصری به اسم کتابدار، کمک می‌کند که پلی میان منابع اطلاعاتی بالاخص کتاب‌ها و افرادی که به آنها احتیاج دارند، برقرار شود و بر مبنای تشخیص نیاز افراد، سعی می‌کند تا منابع اطلاعاتی را فراهم کند و در اختیار او قرار دهد. در واقع با نگاهی به پیشینه کتابداری، می‌توان گفت که پسوند "داری" به معنی داشتن کتاب نیست بلکه به معنای مدیریت است. بنابراین؛ کتابدار یعنی فردی که بتواند با استفاده از فنونی به مدیریت کتاب بپردازد.

اصنافی همچنین عنوان کرد: اصلی ترین، بنیادی ترین و اساسی ترین منبعی که همه انسان‌ها، از بدو تولد تا بزرگسالی از آن استفاده می‌کنند، عنصری به نام کتاب است و می‌توان از آن به عنوان علم کتابخانه و نه علم کتابداری تعریف کرد و در حقیقت تمام بحث بر این است که یک مرکز یادگیری بزرگی به اسم کتابخانه وجود دارد که هدف آن ثبت دانش بشری و تبدیل دانش نهان بشری به دانش عیان است.

مدیر گروه علم و اطلاعات دانش شناسی در ادامه گفت: مکتوباتی که سال‌ها پیش انسان‌ها بدان دست یافتند، و نسل به نسل گشته تا به کتابخانه رسیده و سپس در اختیار نیازمندان آن قرار می‌گیرد. که در طی سال‌های مختلف این منابع تغییر می‌کند و پارادایم‌ها و پوست اندازی‌ها اتفاق می‌افتد و منابع اطلاعاتی جدیدی بوجود می‌آید. در کنار کتاب بویژه در طی سال‌های اخیر به خصوص در بیست سال اخیر، که فناوری اطلاعات توسعه پیدا کرده است، جایگزینی برای کتاب نداشتیم، و فقط می‌توانند به مثابه رقیب و یا مکمل باشند.

وی در ادامه گفت: علاوه بر اینکه فناوری‌ها بسیار توسعه پیدا کرده و افراد می‌توانند از فضای مجازی برای کسب اطلاعات استفاده کنند و علیرغم اینکه با این یار مهربان، نامهربان بوده‌ایم. اما هنوز کتاب جایگاه خود را از دست نداده است.

اصنافی اذعان داشت: در همه جای دنیا توسعه یافتگی هر کشور را با کتابخانه آن و رجوع مردم آن کشور به کتابخانه می‌شناسند، حتی در بسیاری از کشورها به محض اینکه نوزادی به دنیا می‌آید، این ارتباط با عضویت در سیستم کتابخانه ایجاد می‌شود که می‌توان از آن به عنوان یک عامل ترویج کننده و تشویق کننده نام برد.

وی اضافه کرد: یکی از نقش‌های که کتابدار‌ها می‌توانند داشته باشند، این است که تشویق کننده خواندن و مشوق خانواده‌ها باشند و اگر نقطه اول خواندن در خانواده شروع می‌شود تقویت کننده‌های آن کتابخانه‌های عمومی در شهر هستند.

اصنافی همچنین عنوان کرد: کتابداران سعی می‌کنند تا گزینش شده ترین منابع را انتخاب کنند نه گزینش به معنی اینکه به لحاظ ساختار فکری خاصی انتخاب شود، به لحاظ اینکه چه میزان با علایق مردم سنخیت دارد. هدف کتابدار فقط این نیست که کتاب را فهرست نویسی و رده بندی کند بلکه قرار است با فردی که از او درخواست اطلاعات می‌کند، ارتباط برقرار کند. و بتواند جامعه را به خوبی بشناسد و نیاز اطلاعاتی را تشخیص دهد. بنابراین این تعامل بسیار مهم است و در واقع می‌توان گفت که در اکثر دانشکده‌های ایران نیز رشته کتابداری در دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی است به این دلیل که این دو علم، می‌توانند کتابداری را به جامعه وصل کنند.

وی افزود: برخلاف تصور عموم مردم، این علم بسیار گسترده است و کار ساده‌ای نیست. فردی که وارد این رشته می‌شود باید علاقه بسیاری به کتاب داشته باشد و بتواند به زبان دیگری نیز تسلط داشته باشد تا بتواند منابع اطلاعاتی جدید را جستجو کند و همچنین بتواند با جامعه به خوبی ارتباط برقرار کند و مردم و نیازهای آنها را بشناسد.

دسترسی سریع
گفت و گوی فرهنگی