گفت‌وگوی فرهنگی شنبه تا چهارشنبه از ساعت 20:00 به مدت 60 دقیقه

رادیو گفت و گو

گفت و گوي فرهنگي

افشاری در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو؛ تا اقتصاد حاکم بر موسیقی باشد، نمی‌توان درباره محتوا بحث کرد

یک ترانه سرا گفت: متاسفانه اقتصاد بر صحنه اجرای موسیقی حاکمیت دارد و در جامعه معیشتی بحث و بررسی ترانه و امید به داشتن ترانه‌های فاخر بحث سستی است.

1399/11/29
|
16:06
|

مجید افشاری (پژوهشگر شعر و ترانه سرا ) در برنامه «گفتگوی فرهنگی» رادیو گفت‌وگو ویژه سی و ششمین جشنواره موسیقی فجر با موضوع سیر تطور ترانه در ایران درباره اینکه در یکصد سال گذشته چه اتفاقی در حوزه ترانه افتاده است و آیا ما حقیقتا دوره قاجار ترانه نداشته ایم، گفت: ما در دوران گذشته هم اشعاری همراه با موسیقی داشتیم، در دوره قاجار میرزا عبدالله حسام السلطنه را داریم و در عهد ناصری اصلا اسم و عنوان داشتند.

**ترانه به سرشت انسان نزدیک است

این پژوهشگر شعر وترانه سرا در پاسخ به اینکه چرا زمانی که شعر ما غنی بوده است به ترانه نیاز پیدا کردیم، توضیح داد: در رابطه ترانه باید گفت تغزل زمانی از نوع فاخردرباری فاصله می گیرد مال مردم می شود، ما نمی توانیم برای انسان تعیین وضعیت کنیم، ذهن و زبان انسان آمیخته با زندگی است لالایی گهواره تا آن گریه بر مزار انسان با انسان کلام وعاطفه است. در هر وضعی از حالات انسانی موقعی که مبتلا به حالی می شویم که دیگر نمی توانیم بیانش کنیم ترانه میخوانیم، برخلاف نگاه مشهور ونظر مشهوری که معتقد است ترانه نوع سخیفی از زبان بندی است و از شعر فاصله گرفته و نوع رایج مبتذل و مندرسی از زبان است برعکس ترانه به سرشت و باطن انسان بسیار نزدیک است و در ترانه می توانیم خودیت انسان را استشمام کنیم تا آن نقاب ها و جلدهایی که از یک سری تفکر دارد شکل می گیرد.

**نمی توانیم برای تفاوت شعر با ترانه شاخص تعیین کنیم

افشاری در ادامه به اینکه آیا بین شعر و ترانه تفاوت است یا خیر اشاره داشت و گفت: درباره هنر، باید توجه کنیم که احکام هنر توصیفی است، من نمی توانم یک وضعیتی با حریم حدود معین به مخاطب خودم بدهم و بگویم در این اسلوب حرکت کنیم ترانه می شود دراین وضعیت حرکت کنید شعر می شود، در خود شعریت و متنیت هم الان بین علما اختلاف است، نمی توانیم تعرف یا فصل مشخصی را بگذاریم که این شعر است یا این ترانه است. اما می توانیم بایسته هایی را برای نگارش شعر یا ترانه قائل باشیم و اصل کلی در نظر بگیریم که ترانه باید یک ماجرا داشته باشد، وضع معین رخداد معین وگفتاری داشته باشد ونظام استعاری در آن باشد، شاخص هایی که از گفتگوی فردی فاصله بگیرد و این فاصله محسوس باشد.

این ترانه سرا درباره وضع موجود ترانه در کشور گفت: امروز آنچه که گفته می شود نوشته می شود و بعد روی ملودی قرار می گیرد اسمش را ترانه می گذارند، برای نگارش شعر یک نوشتار که نام شعر یا ترانه باشد و مطلوب انسانی است،کرامت انسانی و ارزش ادبی و هنری باید مورد توجه قرار گیرد.

وی تصریح کرد: ترانه را باید به عنوان بسته هنری به جامعه ای پیشنهاد داد ودر متن ترانه باید از بایسته ها بهره برد و قانون برای هر وضعیتی بگذاریم، مخصوصا در هنر جنبه سلبی تعریف شود، متاسفانه ما با بحران آموزش وپژوهش، رسانه و منطق اقتصادی روبرو هستیم که حاکم بر استیج و صحنه اجرا شده است.

مجید افشاری درادامه به بررسی روند تاریخی ترانه در کشور پرداخت و تشریح کرد: از ابتدای 60 تا ابتدای نیمه 70 دوران عقب ماندن از ترانه بود و بعد مرحله جدیدی از ترانه سرایی شروع شد، و در دهه 80 خیزش داشت اما امروز وقتی نوآوری در کارنیست همه کارها شبیه هم است، روی خط ملودی یکسری الفاظ نوشته می شود بعد ازآن استفاده می کنند، درشب کنسرت مثلا می گویند این مقدار سود من است شما تا سه سال اجرای صحنه را حفظ کنید، وقتی منطق اقتصادی حاکم است نمی توان بر اصل محتوا بحث کرد چراکه جامعه ما جامعه معیشتی است و مهمترین بحث، آسیب شناسی و هنجارشناسی معیشتی است.

دسترسی سریع
گفت و گوی فرهنگی