هشتگ گفت‌وگو یك‌شنبه ها از ساعت 11:00 به مدت 60 دقیقه

رادیو گفت و گو

هشتگ گفت‌وگو

رومینا قربانی خشونت فضای مجازی شد

مدرس دانشگاه گفت: موضوع رومینا بیش از آنکه به ارتباط او با یک پسر مرتبط باشد به جنون آنی حاصل فضای مجازی وابسته است.

1399/04/09
|
13:26
|

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت و گو؛ برنامه " هشتگ گفت و گو " با موضوع جولان واقعی خشونت در فضای مجازی با حضور دکتر حمید صدیق میرزایی، مدرس دانشگاه، پژوهشگر، کارشناس فضای مجازی و سواد رسانه‌ای و مشاور آموزش و پرورش، دکتر حمیرا آزادمنش، مدرس دانشگاه و متخصص روان شناسی تربیتی و علیرضا پورجعفری، روزنامه نگار و کارشناس رسانه روانه آنتن شد .

***هشتگ گفت و گو: تخلیه مجازی خشونت به چه دلیل و از کجا آغاز می‌شود؟

دکتر آزادمنش: فضای مجازی ممکن است سالم باشد یا گاهی مسموم شود .این فضا یک پیام برای نوع بشر دارد که " من به عنوان یک انسان تا چه میزان به صلح درونی با خودم رسیده‌ام " . مشکل اینجاست که ما هنوز به صلح درونی با خودمان نرسیده‌ایم.
سوال اینجاست وقتی من کامل نیستم و اشتباه و خطا می‌کنم چقدر می‌توانم خود را ببخشم تا به آرامش برسم؟ اگر امروز در فضای مجازی پرخاش و خشونت را می‌بینیم به این دلیل است که انسان‌ها با خودشان درگیر هستند و تنش‌های خود را به فضای رسانه می‌آورند. بنابراین به جای نقد غیرسالم، خود سرزنش گری و عدم پذیرش خود باید به یک صلح درونی با خود برسیم . مسئله دیگر صلح با دیگری است و اینکه بتوانم دیگران را ببخشم و اگر دیگران اشتباه کنند بتوانیم با اعتماد به نفس با آنها برخورد کنیم و حتی به آنها کمک کنیم تا خود را ببخشند.

***هشتگ گفت و گو: چرا فضای مجازی به مکانی برای تخلیه خشونت تبدیل شده است؟

دکتر صدیق میرزایی: دو هویتی بودن افراد در فضای مجازی موضوع بسیار مهمی است . همچنین قرار گیری انسان‌ها کنار هم در شکل گیری یک فضا اهمیت دارد همانطور که تفاوت در شکل گیری اتم‌های کربن می‌تواند الماس یا گرافیت را ایجاد کند . یک چینش بی قواره از انسان‌های خوب در کنار هم، ممکن است آدم خوب را به آدم خوار تبدیل کند .
تکنولوژی‌های ارتباطی نوین، پیش از آن طبقه‌های اجتماعی آمادگی پذیرش و گفت و گو با یکدیگر را داشته باشند آنها را کنار هم قرار داد . به ظاهر بنا بر این بود که شبکه‌های اجتماعی آزادی ایجاد و دنیا را به هم متصل کنند و دهکده جهانی بسازند اما در اثر اختلاف سبک زندگی، آداب و رسوم انسان‌ها، تنشی ایجاد شد که ریشه خشم و پرخاشگری را ایجاد کرد .

***هشتگ گفت و گو: آیا فضای مجازی در حوزه رسانه تهدید به شمار می‌آید یا فرصت است؟

دکتر پورجعفری: معتقدم از آغاز که فضای مجازی در کشور ما رشد پیدا کرد نوع نگاه تهدید محور ما به فضای مجازی منجر به فرصت سوزی زیادی شد .این فرصت سوزی از سمت حاکمیت و دستگاه‌های فرهنگی و رسانه‌ای صورت گرفت . زمانی که یک " خود " و "دیگری " تعریف کردیم، خودمان را این سمت بام و فضای مجازی را به عنوان دشمن و آن سوی بام دیدیم و شروع به مقابله و تقابل منفی با آن کردیم. در این شرایط طبیعی است که نمی‌توانیم فرصت‌های این فضا را ببینیم .

***هشتگ گفت و گو : ارتباط فرد با جامعه چگونه بر خشونت تاثیر می‌گذارد؟

دکتر آزادمنش: منظور از صلح با جامعه این است که بتوانیم از دیدگاه افراد دیگر به مسائل و موضوعات نگاه کنیم یعنی نگاه همدلانه داشته باشیم . منشا اساسی هر ارتباط از نیاز به همدلی سرچشمه می‌گیرد . هر فرد باید بیاموزد یک گوش کننده فعال در سطح جامعه باشد به معنای دیگر نگرش ما نباید این گونه باشد که تنها خودمان، نگاه، حرف‌ها و اعتقادات خود را قبول داشته باشیم . ما باید مواضع متعدد اندیشه‌ای را در نظر داشته باشیم و در واقع اندیشه ورز باشیم . باید یاد بگیریم که احساسات خود را به خوبی ابراز کنیم که منجر به پرخاشگری نشود .
پرخاشگری از نیاز بیان نشده و سرکوب شده نشات می‌گیرد . به عوان مثال فردی که نیاز به دیده شدن دارد اگر مورد بی توجه قرار بگیرد سرخورده می‌شود و دچار پرخاشگری می‌شود . نیاز به اعتماد و محبت اجتماعی نیز دو مقوله اساسی در این حوزه هستند که عدم توجه به آنها منجر به بروز خشونت خواهد شد . اگر می‌خواهیم میزان خشونت اجتماعی در جامعه کاهش یابد باید سطح علاقمندی اجتماعی را افزایش دهیم .

هشتگ گفت و گو : خشونت نوجوانان در فضای مجازی به چه دلیل است؟

دکتر صدیق میرزایی: اگر به پلیس فتا رجوع کنیم و نگاهی به جرایم این حوزه داشته باشیم می‌بینیم این موضوع در میان نوجوانان شدت بسیار زیادی دارد . عامل تشدید و تسهیل کننده جنون که موجب خشونت و حتی کشته شدن افرادی چون رومینا می‌شود تنها رابطه و دوستی با پسر نیست بلکه موضوع انتشار تصاویر در یک شبکه اجتماعی تصویر محور است. کنترل خشم و فضای پذیرش برای بردن آبرو از سوی مخاطب، منجر به بروز هیجانی جنون آنی برای ارتکاب جرم می‌شود .
زمانی که یک هنجار نقض می‌شود خشمی ایجاد می‌شود یعنی خشم کاربان در فضای مجازی ناظر به از بین رفتن یک هتجار است. فضای مجازی تشدید کننده خشم است چرا که مکررا و لحظه‌ای موضوعاتی را در مقابل چشم ما قرار می‌دهد که تک تک آنها برای ما نقض هنجار است .

***هشتگ گفت و گو: آیا نگاه تهدید محور به فضای مجازی در وقوع جرم موثر است؟

دکتر پورجعفری: نوع نگاه تهدید محور به فضای مجازی همچنان آسیب زاست و شاید بسیاری از خشونت‌هایی که در فضای مجازی شاهد هستیم به این دلیل است . کارشناسان انتظامی مثلثی را با اضلاع بزهدیده، مجرم و شرایط طراحی می‌کنند که به آن " مثلث جرم " می‌گویند . زمانی که هریک از این عناصر کامل باشد جرم و خشونت رخ می‌دهد . پیرو این موضوع، در مباحث پیشگیری از جرم مقوله‌ای تحت عنوان " فرصت جرم " وجود دارد که بر این اصل تاکید دارد که هر انداز فرصت جرم را از مجرمین بگیرید اتفاقی رخ نمی‌دهد و میزان وقوع جرم کمترخواهد شد. متاسفانه ما در فضای رسانه و شبکه‌های اجتماعی عکس این مقوله عمل کرده‌ایم و به جای آن که از این فضا استفاده کنیم تا فرصت جرم و خشونت را از افراد بگیریم، خودمان محتوای مناسب تولید کنیم و بستر مناسب را فراهم کنیم، عملا فرصت جرم را ایجاد کرده‌ایم .

دسترسی سریع
هشتگ گفت‌وگو