جمعیت، حال، آینده شنبه تا چهارشنبه از ساعت 10:00 به مدت 50 دقیقه

رادیو گفت و گو

جمعيت، حال، آينده

استاد جمعیت شناسی: نگاه مسئولین و روشنفکران به جمعیت مالتوسی است

استاد جمعیت‌شناسی اظهار کرد: متاسفانه نگاه مسئولین و روشنفکران حوزه جمعیت یا غیرجمعیتی ما نگاه مالتوسی است و مسبب اصلی تمام مسائل و مشکلات اجتماعی را جمعیت می‌دانند.

1399/03/02
|
09:36

برنامه «جمعیت، حال، آینده» رادیو گفت‌وگو با موضوع تکثیر نسل و فرزندآوری از منظر مقام معظم رهبری با دکتر علی پژهان استاد جمعیت شناسی و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز به صورت تلفنی گفتگو کرد.

علی پژهان با اشاره به اینکه مسائل جمعیت از گذشته تا کنون چالش برانگیز است، گفت: وقتی این دغدغه ایجاد شد سیاست‌های ابلاغی مقام معظم رهبری در 14 بند به تمام دستگاه‌ها ابلاغ شد اما چه اتفاقی افتاد که با وجود گذشت شش سال از این ابلاغیه اما عملا خروجی ندیدیم؟ این ضعف از قشر دانشگاهی است که نتوانستند مسائل جمعیتی را به خوبی تبیین کنند و یا اینکه دولت‌ها همکاری نکردند و مجلس کم گذاشت؟

وی با ابراز تاسف از اینکه هنوز خیلی از مسئولین ما در عرصه سیاست و پژوهشگری مسائل جمعیتی را جدی نگرفتند، بیان کرد: ما هرچه در حوزه جمعیتی فرصت داشتیم اکنون تبدیل به تهدیدی شده است و در آینده برایمان خطرناک خواهد بود.

*جمعیت محرک توسعه است

این استاد جمعیت شناسی، جمعیت را محرک توسعه خواند و گفت: مسئله جمعیت مسئله قدرت است و هرجا که جمعیت وجود دارد نوآوری و خلاقیت و شکوفایی دیده می‌شود.

وی با اظهار به اینکه متاسفانه نگاه مسئولین و روشنفکران حوزه جمعیت یا غیرجمعیتی ما نگاه مالتوسی است، توضیح داد: در این نوع نگاه بر این اعتقادند که مسبب اصلی تمام مسائل و مشکلات اجتماعی، جمعیت است.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد با اظهار به اینکه همه مدیران رده بالا و همه سیاستمداران جمعیت را مفید دانسته‌اند در عین حال گفت: در کشور ما دوگانگی ایجاد شده و فقط با تریبون پاسخ همدیگر را می‌دهند و هیچ موقع ننشسته‌اند با همدیگر یک نسخه شفافی را ارائه دهند. سیاست‌های جمعیتی مقام معظم رهبری ابلاغ شد اما رئیس جمهورها زیر بارش نمی‌روند و پاسخگو نیستند و فقط دغدغه‌ها را تکرار می‌کنند و گلایه مند هستیم.

وی با تاکید بر اینکه پشتوانه اصلی سیاست‌های جمعیتی فرهنگ است، متذکر شد: اما اینکه بخواهیم با چه رویکردی مردم را به فرزندآوری تشویق و ترغیب کنیم مهم است. مثلا در گذشته مردم زود ازدواج می‌کردند و زود هم بچه دار می‌شدند. نگاهشان این بود که فرزند منبع قدرت، منزلت اجتماعی، اعتبار و آبرو است اما امروز این نگاه حذف شده و فرزند به عنوان کالای مصرفی در جامعه تعریف شده است و مدام از هزینه‌ها می‌گوییم و عملا به رویکرد اقتصادی توجه داریم چون کشور ما دچار مشکلات اقتصادی است.

*ضریب دخالت عوامل بیرونی در فرزندآوری کم است

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه در 5 سال گذشته اکثر مطالعات جمعیتی ما در قالب مطالب کمی گنجانده می‌شد، تصریح کرد: یعنی می‌گفتیم آیا عوامل اقتصادی یا عوامل اجتماعی می‌تواند تعیین کننده باروری باشد یا خیر. این گونه مطالعات کمرنگ تر شده و نباید عوامل بیرونی را در فرزندآوری دخیل داد. دخالت دارند اما ضریب تاثیرگذاری اینها خیلی کم است و نمی‌شود به آن‌ها استناد کرد و برنامه ریزی کرد.

وی یادآور شد: در مورد فرزندآوری کارهای زیادی توسط نهادهای مختلف انجام شده اما اتفاقی نمی‌افتد چون راه را اشتباه رفته‌اند. خیلی از کارها در حوزه مسائل جمعیتی نگرشی است. یعنی نگرش یک فرد پولدار با یک فرد پولدار دیگر نسبت به فرزندآوری متفاوت است.

*مسائل جمعیتی و مسیر جمعیتی کاملا مرموز و پیچیده است

این استاد جمعیت شناسی با اظهار به اینکه ما به مسائل جمعیتی سطحی نگاه کردیم و عمیق ندیدیم، گفت: مسائل جمعیتی و مسیر جمعیتی کاملا مرموز و پیچیده است. اینها باید هویدا شود و به خورد مردم داده شود تا مردم بتوانند بر روی آن برنامه ریزی کنند.

وی به براخی از سیاست‌ها در اثر گذاری فرزندآوری اشاره و اظهار کرد: در کشورهای دیگر علاوه بر سیاست‌های تشویقی، سیاست‌های غیرمستقیم ترسیم می‌کنند که مثلا قبل از کار برایشان ازدواج دغدغه باشد. در ایران 12 میلیون دختر و پسر جامانده از ازدواج داریم. بنابراین ترس و ناامیدی از آینده روی این افراد سایه انداخته است.

دسترسی سریع
جمعیت، حال، آینده